Door Daniel Lewis

Ondanks de waardevolle momenten is mondzorgverlener een heel stressvol en veeleisend beroep. In een klinische omgeving waarin onder hoge druk wordt gewerkt, met lange werkdagen, personeelstekorten, angstige patiënten en overvolle agenda’s, hebben mondzorgverleners vaak te maken met allerlei uitdagingen. Dit kan een negatieve invloed hebben op de geestelijke gezondheid en leidt regelmatig tot een burn-out.

Uit een recent onderzoek naar burn-out onder mondzorgverleners blijkt dat het probleem wijdverbreid is in de sector en mondzorgverleners over de hele wereld treft. De COVID-pandemie heeft bovendien veel van de risicofactoren voor een burn-out versterkt.¹

Het beroep brengt veel druk en verantwoordelijkheid met zich mee. Daarom is het belangrijk dat mondzorgverleners hun eigen mentale welzijn niet uit het oog verliezen.

Als je de zelfhulpboeken erop naslaat, moet je “duidelijke grenzen stellen en open communicatie aanmoedigen” om stress op de werkplek te verminderen. Dat zal natuurlijk zeker helpen.

Maar de praktijk is vaak anders, dus hoe zorgen mondzorgverleners nu echt voor zichzelf? Hoe gaan zij om met stress en hoe zorgen ze ervoor dat ze geen burn-out krijgen? We spraken met leden van het klinisch team van Ultradent Products over de dingen die zij doen voor hun mentale welzijn; van wijn drinken en koken tot mountainbiken, ze hebben allemaal manieren gevonden om zichzelf te behoeden voor een burn-out.

Tijd voor familie

Gezonde relaties met familie en vrienden kunnen een grote positieve invloed hebben op het mentale welzijn.² Voor dr. James Wright, klinisch adviseur bij Ultradent Products, is tijd doorbrengen met zijn dierbaren de beste manier om met de stress op zijn werk om te gaan. “Soms is het moeilijk om het werk te laten voor wat het is, maar tijd vrijmaken voor familie geeft ons een gevoel van verbondenheid,” zegt hij, waarbij hij opmerkt dat goede vrienden daar zeker ook bij horen. “Even een wandeling, samen eten, een fietstochtje, spelletjes en gezellige gesprekken, het helpt allemaal om zorgen te verminderen en deze belangrijke relaties te versterken.”

Tijd vrijmaken voor vrienden en familie is ook de manier waarop klinisch adviseur van Ultradent Products dr. Renato Miotto Palo zijn batterij weer oplaadt. Hij gebruikt zijn liefde voor nieuwe gerechten om mensen te ontmoeten en waardevolle tijd met hen door te brengen. “Ik laat de druk van de ketel door vrienden uit te nodigen en samen te eten en te drinken,” zegt hij. “Ik kook graag voor mensen van wie ik hou.” Als chef-kok voor zijn gezin heeft dr. Palo een creatieve uitlaatklep om de dagelijkse stress die hij als mondzorgverlener ervaart, van zich af te zetten. Hij kookt meestal niet naar een recept, maar laat zich leiden door de ingrediënten die hij in huis heeft. “Ik maak soms fouten, maar dat is niet erg. Samen met vrienden en lekkere drankjes komt alles meestal wel goed.”

Een gezonde geest in een gezond lichaam

Dr. Mark Pettit, ook lid van het klinisch team van Ultradent Products, brengt op twee wielen tijd door met zijn familie: op de racefiets door Utah, samen met zijn broer. “We rijden bijna elke zaterdag en doen dan ongeveer 65 km,” zegt hij. “We maken ons ritje, zijn 2 tot 3 uur onderweg, praten over onze kinderen, over werk, over politiek. En als we klaar zijn, hebben we even wat druk van de ketel kunnen laten en kunnen verwerken waar we allemaal mee te maken hebben.”

Dr. Brigham Stoker is net als dr. Pettit lid van het klinisch team en gaat ook fietsen, maar dan alleen. “Lichaamsbeweging in het algemeen is een goede verlichtende factor bij stress, maar ik heb persoonlijk tijd voor mezelf nodig, zonder lawaai om me heen,” zegt dr. Stoker. “Als ik aan het mountainbiken ben, is dat een van de weinige momenten dat ik niet door andere dingen wordt afgeleid. Ik denk niet aan andere dingen en kan dan gewoon genieten van buiten zijn en sporten.” Voor dr. Stoker is het heel belangrijk om hiervoor tijd te reserveren naast alle verplichtingen. “Soms moet je sommige dingen even laten voor wat ze zijn om te kunnen mountainbiken. Als ik terugkom, ben ik meestal minder gestrest en efficiënter.”

Routine en mindfulness

“Water drinken, genoeg slapen, minder suiker eten en genoeg sporten, vooral kickboksen, dat helpt echt om mijn hoofd leeg te maken”, zegt Crystal Barnes, mondhygiëniste en klinisch adviseur voor mondhygiëne bij Ultradent Products.

Voor haar maakt mindfulness een groot deel uit van haar dagelijkse routine. “Het is makkelijk om in negativiteit te vervallen, vooral met de emotionele bagage die patiënten soms meebrengen. Om te voorkomen dat ik die energie mee naar huis neem, probeer ik mezelf ervan los te koppelen. Naar buiten gaan, aan lichaamsbeweging doen of brood bakken helpt mij om mijn hoofd leeg te maken en weer het juiste perspectief te krijgen.” Barnes vindt vooral buitenactiviteiten, zoals wandelen en suppen, heel therapeutisch en noemt de natuur “het beste medicijn”.

Verwachtingsmanagement en goede omgang met werkbelasting

Zoals gebruikelijk in de mondzorg werkt dr. Gary Findley met behoorlijk strakke tijdschema’s. Hij heeft een eigen praktijk, geeft lezingen, is manager van het klinisch team van Ultradent Products, is een aantal jaren tandarts geweest voor het hockeyteam Utah Grizzlies en probeert daarnaast zoveel mogelijk tijd door te brengen met zijn vrouw en twee kinderen. Door goed met zijn werkbelasting om te gaan en aan verwachtingsmanagement te doen, kan hij preventief iets doen tegen stress en zo een burn-out voorkomen. “Het belangrijkste is dat ik mijn planning in de gaten houd. Ik geniet van het artistieke aspect van de restauratieve tandheelkunde, maar als ik word gedwongen om te haasten, ontstaat er stress. Het is belangrijk om efficiënt te werken, maar niet onder onnodige druk.” Dr. Findley benadrukt ook het belang van stapsgewijze verandering voor het vermijden van stress. “Ik hou niet van te veel nieuwe dingen tegelijk,” zegt hij. “Het gaat erom de hoeveelheid veranderingen binnen de perken te houden. Geleidelijke aanpassingen, daar ligt de sleutel tot succes.”

Dr. Findley benadrukt ook hoe belangrijk het is dat het weekend zich onderscheidt van de rest van de werkweek. “In het weekend moet je je week aanvullen met iets dat je echt leuk vindt en dat niets met werk te maken heeft. Voor mij is dat rijden in mijn terreinwagen, varen of gewoon een beetje sleutelen in mijn garage. Dat geeft de geest wat rust.”

De balans vinden: investeren in jezelf voor welzijn op de lange termijn

Hoewel de tandheelkunde zeker veeleisend kan zijn, zijn er talloze effectieve manieren om met stress om te gaan en zo een burn-out te voorkomen. Of het nu gaat om waardevolle tijd doorbrengen met familie en vrienden, ontspannen door te koken of fietsen tot je uitgeput bent, iets vinden waarmee je jezelf weer kunt opladen, is essentieel om een succesvolle mondzorgverlener te zijn. Door een balans te vinden en genoeg tijd vrij te maken voor herstel, is de druk van het beroep onder controle te houden en is het tegelijkertijd mogelijk om kwalitatief hoogwaardige zorg te blijven leveren aan patiënten.

1. Negucioiu M, Buduru S, Ghiz S, et al. Prevalence and Management of Burnout Among Dental Professionals Before, During, and After the COVID-19 Pandemic: A Systematic Review. Healthcare (Basel). 2024;12(23):2366. Gepubliceerd op 26 november 2024. doi:10.3390/healthcare12232366
2. Thomas PA, Liu H, Umberson D. Family Relationships and Well-Being. Innov Aging. 2017;1(3):igx025. doi:10.1093/geroni/igx025